Lạnh run người nhưng không sốt: Nguyên nhân, cách xử lý và khi nào cần đi khám?

Cảm giác lạnh người, nổi da gà, rùng mình hoặc run lẩy bẩy dù đo nhiệt độ không thấy sốt là tình trạng khá nhiều người từng gặp. Có trường hợp chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn do cơ thể bị lạnh, thiếu ngủ, căng thẳng hoặc bỏ bữa. Tuy nhiên, nếu triệu chứng xảy ra thường xuyên, kéo dài hoặc đi kèm những biểu hiện bất thường khác, đây có thể là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang gặp một vấn đề cần được kiểm tra.

Điều quan trọng là không nên chỉ tìm cách làm cơ thể hết run lạnh mà cần chú ý đến hoàn cảnh xuất hiện triệu chứng và các dấu hiệu đi kèm để xác định nguyên nhân.

Lạnh run người nhưng không sốt là gì?

Lạnh run người nhưng không sốt thường được hiểu là cảm giác ớn lạnh hoặc rét run trong khi nhiệt độ cơ thể vẫn ở mức bình thường.

Người bệnh có thể cảm thấy lạnh từ bên trong, nổi da gà, run tay chân, răng va vào nhau hoặc phải mặc thêm quần áo, đắp chăn mới cảm thấy dễ chịu. Một số trường hợp còn có thể xuất hiện vã mồ hôi, hồi hộp hoặc cảm giác bồn chồn.

Run là một cơ chế tự nhiên của cơ thể. Khi cảm nhận nhiệt độ giảm hoặc cơ thể cần tạo thêm nhiệt, các cơ có thể co lại nhanh và liên tục, từ đó tạo ra hiện tượng run. Tuy nhiên, không phải lúc nào lạnh run cũng xuất phát từ thời tiết.

Vì vậy, cần xem xét cả những yếu tố như ăn uống, tâm lý, thuốc đang sử dụng, bệnh lý nội tiết, thiếu máu hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Những nguyên nhân thường gặp

1. Cơ thể bị lạnh hoặc hạ thân nhiệt

Đây là nguyên nhân tương đối dễ nhận biết. Cơ thể có thể bị lạnh sau khi ở ngoài trời lạnh, ngâm nước lâu, mặc quần áo ướt hoặc ở trong môi trường nhiệt độ thấp trong thời gian dài.

Khi nhiệt độ cơ thể giảm, cơ thể sẽ tăng cường hoạt động của cơ bắp để tạo nhiệt, khiến người bệnh run hoặc rét.

Nếu chỉ lạnh nhẹ và nguyên nhân rõ ràng từ môi trường, triệu chứng thường cải thiện sau khi được làm ấm đúng cách.

Tuy nhiên, hạ thân nhiệt đáng kể có thể nguy hiểm. Những biểu hiện như nói khó hoặc nói lắp, thở chậm, yếu nhiều, lơ mơ, mất tỉnh táo, mạch yếu hoặc chậm cần được xem là dấu hiệu cảnh báo và phải được xử trí y tế kịp thời.

2. Hạ đường huyết

Khi lượng đường trong máu giảm, cơ thể có thể phản ứng bằng các triệu chứng như run tay chân, lạnh người, đói cồn cào, vã mồ hôi, chóng mặt, tim đập nhanh hoặc bồn chồn.

Tình trạng này dễ gặp hơn ở người mắc đái tháo đường, người đang sử dụng thuốc hạ đường huyết hoặc những người nhịn đói, bỏ bữa, ăn uống thất thường.

Nếu đang tỉnh táo và nghi ngờ cơn lạnh run liên quan đến hạ đường huyết, có thể bổ sung nhanh một lượng carbohydrate dễ hấp thu, chẳng hạn đồ uống có đường hoặc một món ăn chứa đường, sau đó ăn một bữa đầy đủ hơn.

Nếu người bệnh lơ mơ, mất ý thức hoặc không thể tự ăn uống thì không nên cố cho ăn hoặc uống mà cần đưa đi cấp cứu.

3. Căng thẳng, lo âu hoặc hoảng sợ

Không phải tất cả trường hợp run lạnh đều liên quan đến bệnh lý thực thể.

Khi căng thẳng hoặc lo âu mạnh, hệ thần kinh giao cảm được kích hoạt, làm nhịp tim tăng, mạch máu ngoại vi co lại và cơ thể có thể xuất hiện cảm giác lạnh, run, toát mồ hôi hoặc hồi hộp.

Một số người có thể gặp triệu chứng trong những thời điểm đặc biệt căng thẳng rồi tự giảm khi tâm lý ổn định trở lại.

Nếu nhận thấy triệu chứng thường xuất hiện sau stress, mất ngủ hoặc lo lắng kéo dài, nghỉ ngơi, thở chậm và sâu, giảm các chất kích thích như caffeine có thể giúp cải thiện. Tuy nhiên, không nên mặc định mọi trường hợp run lạnh đều do tâm lý nếu triệu chứng mới xuất hiện hoặc ngày càng tăng.

4. Suy giáp hoặc rối loạn chức năng tuyến giáp

Hormone tuyến giáp tham gia điều hòa chuyển hóa và sản sinh nhiệt. Khi tuyến giáp hoạt động kém, người bệnh có thể trở nên nhạy cảm với lạnh hơn bình thường.

Lạnh người do suy giáp thường không xuất hiện đơn độc. Người bệnh có thể đồng thời mệt mỏi, tăng cân, da khô, tóc dễ gãy rụng, táo bón, đau hoặc yếu cơ và giảm khả năng tập trung.

Nếu những biểu hiện này kéo dài, bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm chức năng tuyến giáp để tìm nguyên nhân.

5. Thiếu máu

Người bị thiếu máu có thể thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, thiếu năng lượng, chóng mặt, da nhợt nhạt hoặc lạnh tay chân.

Khi tình trạng thiếu máu kéo dài, cơ thể có thể không cung cấp đủ oxy cho các mô, khiến người bệnh dễ mệt và cảm giác lạnh hơn bình thường.

Nếu lạnh run thường xuyên đi kèm mệt mỏi, xanh xao, chóng mặt hoặc khó thở khi gắng sức, nên đi khám và xét nghiệm máu thay vì tự ý uống thuốc hoặc bổ sung sắt kéo dài.

6. Nhiễm trùng hoặc bệnh lý đang ở giai đoạn sớm

Run lạnh đôi khi có thể xuất hiện khi cơ thể đang phản ứng với một tình trạng nhiễm trùng. Trong một số trường hợp, cảm giác rét run có thể xuất hiện trước khi nhiệt độ cơ thể tăng.

Do đó, nếu sau khi lạnh run người bệnh bắt đầu xuất hiện đau họng, ho, sổ mũi, đau nhức cơ thể, đau khi tiểu, đau bụng hoặc các biểu hiện bất thường khác, cần theo dõi diễn biến thay vì chỉ coi đây là hiện tượng do thời tiết.

Đặc biệt, nếu sau đó xuất hiện sốt cao, rét run mạnh, tình trạng mệt tăng nhanh hoặc có biểu hiện bất thường toàn thân, nên được bác sĩ đánh giá.

7. Tác dụng của thuốc hoặc sử dụng thuốc không phù hợp

Một số loại thuốc có thể gây cảm giác lạnh, run hoặc ảnh hưởng đến đường huyết và huyết áp. Việc dùng thuốc không đúng liều cũng có thể gây ra các triệu chứng bất thường.

Nếu hiện tượng lạnh run bắt đầu sau khi sử dụng một loại thuốc mới hoặc sau khi thay đổi liều thuốc, cần kiểm tra lại hướng dẫn sử dụng và trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ.

Không nên tự ý ngừng thuốc điều trị đang được kê đơn chỉ vì xuất hiện triệu chứng này.

8. Một số nguyên nhân khác

Ngoài những nguyên nhân trên, lạnh run không sốt còn có thể liên quan đến thiếu ngủ, kiệt sức, ăn uống không đầy đủ, mất nước, thay đổi hormone hoặc một số rối loạn thần kinh và chuyển hóa.

Do đó, cùng một triệu chứng nhưng cách xử trí có thể hoàn toàn khác nhau tùy từng người.

Bị lạnh run người nhưng không sốt nên làm gì?

Trước tiên, hãy bình tĩnh và kiểm tra lại nhiệt độ cơ thể bằng nhiệt kế. Nếu có điều kiện, nên đo lại sau một khoảng thời gian thay vì chỉ dựa vào cảm giác nóng hoặc lạnh.

Giữ ấm vừa phải

Nếu cơ thể thực sự bị lạnh, hãy chuyển đến nơi kín gió, thay quần áo khô, mặc thêm lớp áo và sử dụng chăn để giữ ấm.

Có thể uống nước ấm nếu người bệnh tỉnh táo và có thể uống bình thường.

Không nên dùng nguồn nhiệt quá nóng áp trực tiếp lên cơ thể, đặc biệt ở người đang lạnh nhiều hoặc giảm cảm giác, vì có thể gây bỏng.

Ăn uống đầy đủ

Không nên bỏ bữa, đặc biệt nếu tình trạng run thường xuất hiện sau nhiều giờ không ăn.

Một chế độ ăn cân đối, cung cấp đủ carbohydrate, protein, chất béo, vitamin và khoáng chất giúp cơ thể duy trì năng lượng và hoạt động bình thường.

Nếu nghi ngờ hạ đường huyết và người bệnh vẫn tỉnh táo, có thể bổ sung thực phẩm chứa đường hấp thu nhanh trước, sau đó ăn bữa chính để duy trì đường huyết ổn định.

Uống đủ nước

Mất nước có thể khiến cơ thể mệt mỏi và làm các triệu chứng khó chịu rõ hơn. Vì vậy, cần duy trì lượng nước phù hợp trong ngày.

Nếu đang nôn ói, tiêu chảy hoặc mất nước nhiều, cần chú ý hơn đến nguy cơ rối loạn điện giải và nên được nhân viên y tế tư vấn nếu tình trạng kéo dài.

Nghỉ ngơi và ngủ đủ

Thiếu ngủ, làm việc quá sức và căng thẳng kéo dài có thể khiến cơ thể dễ xuất hiện run rẩy hoặc cảm giác lạnh.

Nên dành thời gian nghỉ ngơi, hạn chế thức khuya và duy trì vận động nhẹ nhàng khi sức khỏe cho phép.

Theo dõi các triệu chứng đi kèm

Đây là bước rất quan trọng.

Hãy chú ý xem lạnh run xuất hiện vào thời điểm nào: khi đói, sau vận động, khi căng thẳng, ban đêm, sau khi dùng thuốc hay trong một hoàn cảnh cụ thể.

Đồng thời ghi nhận những triệu chứng đi kèm như chóng mặt, vã mồ hôi, tim đập nhanh, đau đầu, đau họng, ho, đau bụng, tiểu buốt, mệt mỏi, sụt cân hoặc thay đổi cân nặng.

Những thông tin này sẽ giúp bác sĩ dễ dàng tìm nguyên nhân hơn nếu cần đi khám.

Khi nào lạnh run không sốt cần đi khám?

Không phải trường hợp nào cũng nguy hiểm. Tuy nhiên, nên đi khám nếu:

• Lạnh run xảy ra thường xuyên hoặc tái diễn trong nhiều ngày.
• Cơn run kéo dài mà không tìm được nguyên nhân rõ ràng.
• Triệu chứng ngày càng nặng hoặc ảnh hưởng đến sinh hoạt, giấc ngủ.
• Kèm theo mệt mỏi kéo dài, xanh xao, chóng mặt hoặc sụt cân không chủ ý.
• Có biểu hiện gợi ý suy giáp như sợ lạnh kéo dài, tăng cân, táo bón, da khô và tóc dễ rụng.
• Run kèm đói cồn cào, vã mồ hôi, tim đập nhanh hoặc chóng mặt, đặc biệt ở người mắc đái tháo đường.
• Xuất hiện tê bì, yếu cơ hoặc những thay đổi bất thường về cảm giác.
• Triệu chứng xuất hiện sau khi bắt đầu một loại thuốc mới hoặc thay đổi liều thuốc.

Tùy trường hợp, bác sĩ có thể xem xét công thức máu, đường huyết, chức năng tuyến giáp hoặc những xét nghiệm khác để tìm nguyên nhân. Không nên tự ý thực hiện hoặc diễn giải xét nghiệm nếu chưa có đánh giá lâm sàng phù hợp.

Khi nào cần cấp cứu?

Cần nhanh chóng đưa người bệnh đến cơ sở y tế nếu lạnh run đi kèm những biểu hiện nghiêm trọng như:

• Lơ mơ, khó đánh thức hoặc mất ý thức.
• Khó thở hoặc thở bất thường.
• Đau ngực.
• Co giật.
• Yếu liệt hoặc rối loạn ý thức đột ngột.
• Run dữ dội kèm tình trạng suy kiệt nhanh.
• Nghi ngờ hạ thân nhiệt nặng, đặc biệt khi người bệnh nói khó, thở chậm, rất yếu hoặc giảm tỉnh táo.

Trong những tình huống này, không nên chỉ tìm cách làm ấm hoặc tự dùng thuốc tại nhà mà cần được đánh giá y tế càng sớm càng tốt.

Có nên uống thuốc khi bị lạnh run nhưng không sốt?

Nếu thực sự không sốt, không nên tự động uống thuốc hạ sốt chỉ vì cảm giác rét run.

Thuốc cần được sử dụng dựa trên nguyên nhân và tình trạng cụ thể. Ví dụ, người bị hạ đường huyết cần xử trí đường huyết chứ không phải thuốc hạ sốt; người bị suy giáp cần được đánh giá chức năng tuyến giáp; người có tác dụng phụ do thuốc lại cần xem xét loại thuốc đang sử dụng.

Tự mua thuốc để điều trị triệu chứng mà chưa xác định nguyên nhân có thể làm che lấp biểu hiện bệnh hoặc gây thêm tác dụng không mong muốn.

Làm thế nào để hạn chế tình trạng lạnh run tái diễn?

Để giảm khả năng tái phát, có thể duy trì một số thói quen:

• Ăn uống đúng giờ, hạn chế bỏ bữa.
• Uống đủ nước.
• Ngủ đủ và hạn chế thức khuya.
• Duy trì vận động phù hợp.
• Giữ cơ thể khô ráo và mặc đủ ấm khi thời tiết thay đổi.
• Hạn chế rượu bia và các chất kích thích nếu chúng làm triệu chứng nặng hơn.
• Kiểm soát căng thẳng và dành thời gian thư giãn.
• Không tự ý thay đổi liều hoặc ngừng thuốc đang điều trị.
• Nếu tình trạng lạnh run tái diễn nhiều lần, nên kiểm tra sức khỏe để tìm nguyên nhân thay vì chỉ xử lý triệu chứng tại nhà.

Kết luận

Lạnh run người nhưng không sốt có thể chỉ là phản ứng bình thường khi cơ thể bị lạnh, đói, mệt hoặc căng thẳng. Trong nhiều trường hợp, giữ ấm, ăn uống đầy đủ, uống nước và nghỉ ngơi có thể giúp triệu chứng giảm dần.

Tuy nhiên, lạnh run cũng có thể liên quan đến hạ đường huyết, thiếu máu, suy giáp, tác dụng của thuốc hoặc một số vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, nếu triệu chứng xuất hiện lặp đi lặp lại, kéo dài hoặc đi kèm các dấu hiệu bất thường, việc tìm nguyên nhân là quan trọng hơn việc chỉ tìm cách làm hết run.

Đặc biệt, nếu người bệnh có biểu hiện lơ mơ, khó thở, mất ý thức, co giật, yếu liệt hoặc nghi ngờ hạ thân nhiệt nặng, cần được cấp cứu thay vì tự điều trị tại nhà.