Viêm mũi dị ứng uống thuốc gì? Các nhóm thuốc thường dùng

Viêm mũi dị ứng là tình trạng niêm mạc mũi phản ứng quá mức khi tiếp xúc với các tác nhân như phấn hoa, bụi nhà, nấm mốc, lông động vật hoặc một số yếu tố trong môi trường. Bệnh thường gây hắt hơi liên tục, ngứa mũi, chảy nước mũi, nghẹt mũi và có thể tái diễn nhiều lần, đặc biệt khi gặp đúng tác nhân gây dị ứng.

Hiện chưa có thuốc nào có thể điều trị dứt điểm hoàn toàn cơ địa dị ứng. Mục tiêu của việc dùng thuốc là kiểm soát phản ứng viêm, giảm các triệu chứng khó chịu và hạn chế tình trạng bệnh tái phát. Tùy mức độ triệu chứng, bác sĩ có thể lựa chọn một loại thuốc hoặc phối hợp nhiều phương pháp điều trị.

Những nhóm thuốc thường được sử dụng

1. Thuốc kháng histamine

Thuốc kháng histamine thường được sử dụng để kiểm soát các triệu chứng do phản ứng dị ứng gây ra, đặc biệt là hắt hơi, ngứa mũi và chảy nước mũi.

Thuốc có thể được dùng dưới dạng viên uống hoặc thuốc xịt mũi. Một số hoạt chất thường gặp gồm fexofenadine và desloratadine.

Nhóm thuốc này thường phù hợp khi triệu chứng nổi bật là ngứa mũi, hắt hơi và chảy nước mũi. Một số thuốc thế hệ mới ít gây buồn ngủ hơn so với các thuốc kháng histamine thế hệ cũ, tuy nhiên người sử dụng vẫn nên đọc kỹ hướng dẫn và lưu ý phản ứng của cơ thể khi mới dùng thuốc.

2. Thuốc xịt mũi corticosteroid

Corticosteroid dạng xịt mũi có tác dụng chống viêm tại niêm mạc mũi, từ đó giúp giảm nghẹt mũi, sổ mũi, hắt hơi và cảm giác khó chịu trong mũi.

Đây thường là một trong những nhóm thuốc quan trọng trong kiểm soát viêm mũi dị ứng, nhất là khi người bệnh có triệu chứng kéo dài hoặc nghẹt mũi rõ rệt. Một số sản phẩm có hoạt chất corticosteroid dùng tại chỗ như fluticasone.

Thuốc xịt mũi corticosteroid cần được sử dụng đúng kỹ thuật và đều đặn theo hướng dẫn để đạt hiệu quả tốt. Hiệu quả kiểm soát triệu chứng có thể không xuất hiện ngay sau một lần xịt mà thường cần sử dụng đúng cách trong một khoảng thời gian nhất định.

3. Thuốc co mạch dạng nhỏ hoặc xịt mũi

Thuốc co mạch có khả năng làm giảm nghẹt mũi tương đối nhanh nhờ làm co các mạch máu ở niêm mạc mũi. Vì vậy, nhóm thuốc này có thể giúp người bệnh dễ thở hơn trong thời gian ngắn.

Tuy nhiên, đây không phải lựa chọn nên sử dụng kéo dài. Việc lạm dụng hoặc dùng liên tục trong thời gian quá lâu có thể khiến tình trạng nghẹt mũi trở nên nghiêm trọng hơn khi ngừng thuốc, đồng thời gây ảnh hưởng đến niêm mạc mũi.

Do đó, các thuốc co mạch dạng nhỏ hoặc xịt mũi cần được sử dụng trong thời gian ngắn và theo đúng hướng dẫn của bác sĩ hoặc dược sĩ.

4. Nước muối sinh lý

Rửa mũi bằng dung dịch nước muối sinh lý có thể giúp làm sạch dịch tiết, bụi bẩn và một phần các tác nhân gây dị ứng trong khoang mũi. Biện pháp này cũng giúp làm giảm cảm giác khó chịu và hỗ trợ quá trình chăm sóc niêm mạc mũi.

Nước muối sinh lý không thay thế thuốc điều trị viêm mũi dị ứng nhưng có thể được sử dụng kết hợp trong quá trình kiểm soát triệu chứng.

Nếu sử dụng nước muối để rửa mũi, cần thực hiện đúng cách và bảo đảm dụng cụ rửa được vệ sinh phù hợp nhằm hạn chế nguy cơ đưa thêm vi khuẩn hoặc tạp chất vào khoang mũi.

Có nên tự mua thuốc viêm mũi dị ứng để sử dụng?

Không nên tự ý phối hợp nhiều loại thuốc, đặc biệt là thuốc xịt mũi corticosteroid hoặc thuốc co mạch, khi chưa biết rõ tình trạng bệnh.

Các triệu chứng như nghẹt mũi, chảy nước mũi và hắt hơi không phải lúc nào cũng xuất phát từ viêm mũi dị ứng. Một số bệnh lý khác cũng có thể gây triệu chứng tương tự. Việc xác định đúng nguyên nhân sẽ giúp lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp hơn.

Ngoài ra, một số người có bệnh nền, đang sử dụng thuốc khác, phụ nữ mang thai, trẻ em hoặc người cao tuổi có thể cần lựa chọn thuốc và liều dùng khác với người trưởng thành khỏe mạnh.

Những điều cần lưu ý khi điều trị

• Không tự ý tăng liều hoặc sử dụng thuốc lâu hơn thời gian được hướng dẫn.
• Không lạm dụng thuốc nhỏ hoặc xịt mũi co mạch vì có thể dẫn đến nghẹt mũi do thuốc.
• Thuốc xịt corticosteroid cần được sử dụng đúng kỹ thuật và đều đặn để đạt hiệu quả kiểm soát viêm.
• Có thể kết hợp vệ sinh mũi bằng nước muối sinh lý để loại bỏ dịch tiết và các tác nhân kích thích.
• Nên hạn chế tiếp xúc với yếu tố đã xác định là tác nhân gây dị ứng như bụi nhà, phấn hoa, nấm mốc hoặc lông động vật.
• Nếu triệu chứng kéo dài, tái phát thường xuyên, ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc sinh hoạt hằng ngày, nên đi khám để được đánh giá nguyên nhân và lựa chọn phác đồ phù hợp.

Viêm mũi dị ứng có chữa khỏi hoàn toàn không?

Viêm mũi dị ứng thường liên quan đến cơ địa nhạy cảm với các dị nguyên nên việc điều trị chủ yếu hướng đến kiểm soát triệu chứng và hạn chế các đợt tái phát. Thuốc có thể giúp giảm hắt hơi, ngứa mũi, chảy nước mũi và nghẹt mũi nhưng không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn cơ địa dị ứng.

Bên cạnh thuốc, việc nhận biết và tránh các tác nhân kích thích đóng vai trò quan trọng. Trong một số trường hợp viêm mũi dị ứng dai dẳng hoặc khó kiểm soát, bác sĩ có thể cân nhắc những phương pháp điều trị chuyên sâu hơn tùy nguyên nhân và tình trạng của từng người.

Khi nào nên đi khám?

Nếu triệu chứng xuất hiện thường xuyên, kéo dài nhiều tuần, gây nghẹt mũi nghiêm trọng, ảnh hưởng đến giấc ngủ hoặc không cải thiện dù đã chăm sóc đúng cách, người bệnh nên được khám chuyên khoa tai mũi họng hoặc dị ứng.

Việc dùng thuốc đúng nhóm, đúng liều và đúng thời gian có ý nghĩa quan trọng trong kiểm soát viêm mũi dị ứng. Đặc biệt, người bệnh không nên tự ý sử dụng thuốc xịt co mạch kéo dài hoặc phối hợp nhiều loại thuốc khi chưa được tư vấn chuyên môn.